کنترل سایز تخم مرغ

 

 

سایز تخم‌مرغ یک عامل مهم در سودآوری و بازدهی بوده و با توجه به شرایط متفاوت در برخی بازارها تخم‌مرغ‌های بزرگ در اولویت قرار می‌گیرد و خریدار بیشتری دارد. در بعضی نقاط تخم‌مرغ‌های کوچک‌تر با قیمت بالاتری به فروش می‌رسد.

تعداد و سایز تخم‌مرغ از صفات مهمی است که در انتخاب و اصلاح نژاد در مرغ تخمگذار موردتوجه قرار می‌گیرد، تأثیرات محیطی مانند تغذیه، دما، تراکم گله، روشنایی و غیره در سایز تخم‌مرغ تولیدی تأثیر بسزایی دارد که می‌تواند از طریق مدیریت کنترل گردد.

عواملی که روی سایز تخم‌مرغ تأثیر می‌گذارند:

پرورش

این مطلب درستی است که سایز تخم‌مرغ و ویژگی‌های آن؛ ارتباط مستقیم و ناگسستنی با نژاد مرغ‌ها دارد؛ اما سوای فاکتورهای ژنتیکی شواهد قابل‌اتکا و مستندی در دست است که نشان می‌دهد می‌توان با مدیریت شرایطِ پرورش و نگهداری؛ سایز و ویژگی‌های تخم‌مرغ‌ها را کنترل نمود.

وزن مرغ در هنگام پرورش و نگهداری

گرچه وزن مرغ؛ تحت عوامل مدیریتی گسترده‌ای نظیر زمان روشنایی و خاموشی و نوک چینی تغییر دارد؛ اما باید به خاطر داشت که رژیم غذایی و تغذیه عنصری فوق‌العاده مهم و حیاتی در دوره پرورش می‌باشد. به بیانی روند رشد در ابتدای مرحله اول پرورش (5 تا 7 هفته) بسیار مهم و قابل‌تأمل است به‌نحوی‌که باید گفت سازوکار جذب پروتئین و انرژی در این دوره در زمره‌ی مهم‌ترین عوامل طبقه‌بندی می‌شود. فرمول تغذیه مناسب یا همان رژیم غذایی کارآمد؛ مرغی سالم و مناسب در 5 الی7 هفتگی می‌سازد و می‌تواند با تولید خوبی در پریود تخمگذاری همراه باشد.

نکته‌ی دیگری که حائز اهمیت است؛ یکدستی و یکنواختی پولت ها در سن 16 هفتگی است. وقتی پولت ها یکنواختی مطلوب را ندارند، شوک نوری با تأخیر روبه‌رو شده که در این شرایط بعضی از مرغ‌ها، تخم‌مرغ‌های درشت‌تر تولید می‌نمایند. این مهم است که وزن تخم‌مرغ‌ها قبل از رسیدن به تولید بالا مورد کنترل قرار گیرد.

تغذیه

می‌توان گفت که سایز تخم‌مرغ‌ها در دوره‌ی اول تولید تحت تأثیر تغذیه است. پروتئین خام (آمینواسیدهای ضروری مثل Methionine) و چربی‌ها (مثل Linolenic Acid) عواملی تعیین‌کننده و تأثیرگذار در سایز تخم‌مرغ‌ها می‌باشند.

همین امر دلیل استفاده‌ی قابل‌توجه ازپروتیئن خام، آمینواسیدها و مواد انرژی زای مربوط در ابتدای تولید و سپس کاهش آن‌ها پس از رسیدن به‌اندازه‌ی دلخواه تخم‌مرغ را؛ توجیه می‌کند.

باید توجه داشت که یک وعده‌ی جیره سبک در نیمه‌شب هم می‌تواند به‌طور قابل‌ملاحظه‌ای اندازه­ی تخم‌مرغ‌ها را افزایش دهد.

دما

کنترل سایز تخم‌مرغ‌ها در دماهای بالا کاری دشوار است. درصورتی‌که دمای محیطی به بالای 27 درجه افزایش یابد سایز تخم‌مرغ‌ها رو به کاهش می‌رود.

به‌طورکلی استرس گرمایی سبب کاهش تولید و بهره‌وری شده و کیفیت پوسته تخم‌مرغ را هم کاهش می‌دهد.

برنامه‌ی روشنایی

یک برنامه‌ی منظم برای روشنایی و تاریکی تأثیر افزایشی روی سایز تخم‌مرغ‌ها دارد. به‌عنوان‌مثال چرخه‌های زمانی کوتاه روشنایی و خاموشی وزن تخم‌مرغ‌های تولیدی را افزایش داده و جالب اینجاست که روشنایی طولانی‌مدت هم اثری مشابه دارد.

تحریک نوری زودهنگام بدون توجه به سن و وزن موردنظر (در 18 هفتگی)، باعث بلوغ زودهنگام و تولید تخم‌مرغ‌های کوچک و تداوم تولید ضعیف خواهد شد.

به‌منظور همزمان کردن بلوغ جنسی بهتر است که طول دوره‌ی روشنایی حداقل 2 ساعت یا بیشتر در زمان تحریک نوری افزایش یابد. آغاز تحریک نوری بسته به مدت‌زمان روشنایی در دوره پرورش می‌تواند 3 الی 4 ساعت با افزایش همراه باشد .

بالا بودن سایز تخم‌مرغ

علت اصلی

تغذیه بالا

  • بالا بودن دان مصرفی
  • میزان انرژی بالا در جیره
  • محتوی بالای لینولئیک اسید در جیره
  • بالا بودن آمینواسید ( میتونین )
  • سطوح بالای پروتئین
  • دمای پایین سالن

وزن بالای بدن مرغ در شروع دوره تولید

  • بالا بودن وزن بدن در انتهای دوره پرورش
  • برنامه تغذیه نامناسب

تأخیر در شروع تولید

  • وزن پایین گله در انتهای دوره پرورش
  • تأثیرات فصلی در سالن‌های باز

عدم یکنواختی گله

  • شرایط بد دوره پرورش
  • توزیع تغذیه‌ی نامناسب دان در دوره پرورش

دمای سالن

  • دمای پایین سالن که باعث افزایش تغذیه و درنتیجه افزایش سایز تخم‌مرغ می‌شود.

  • با جیره‌بندی دان مصرفی, میتوان سایز تخم‌مرغ‌ها را به نحوی کنترل نمود که در صورتیکه برنامه خوب اجرا گردد تأثیر مثبت در تولید داشته باشد.

کوچک بودن سایز تخم‌مرغ

علت اصلی

تغذیه ناکافی

  • میزان مصرف دان کمتر
  • کم بودن زمان تغذیه
  • ندادن غذای میان وعده
  • پایین بودن انرژی جیره
  • پایین بودن لینولئیک اسید
  • پایین بودن آمینواسیدها ( میتونین )
  • پروتئین کم جیره
  • دمای بالای سالن

پایین بودن وزن بدن مرغ

  • برنامه‌ی تغذیه ناکافی در زمان پرورش
  • تغذیه ناقص در شروع تولید
  • کنترل ضعیف وزن

افزایش سریع تولید

  • روشنایی و نور مستقیم در سالن پرورش و شروع تولید
  • تحریک نوری زودهنگام
  • افزایش وزن بدن مرغ در انتهای دوره پرورش

پایین بودن یکنواختی گله

  • شرایط بد در دوره پرورش
  • توزیع نامناسب دان

محدودیت و پایین بودن آب مصرفی

  • ممنوعیت خیلی بالای آب مصرفی که منجر به تغذیه پایین‌تر دان مصرفی و تولید تخم‌مرغ با وزن‌های پایین می‌گردد.
  • سیستم بد آب‌رسانی

دمای بالای سالن

  • شرایط آب و هوایی بد
  • تراکم گله
  • تهویه ضعیف

                                                                                                                                   

منابع 

Technical Department

Hendtix Poultry Breeders